3. गुण सन्धिः

1. नर + इन्द्रः नरेन्द्रः( गुण सन्धिः) 2. परम + ईशः परमेशः( गुण सन्धिः ) 3. गङ्गा + इति = गङ्गेति( गुण सन्धिः ) 4. यथा + ईप्सितम् = यथेप्सितम्( गुण सन्धिः ) 5. माता + ईदृशी = मातेदृशी( गुण सन्धिः ) 6. गुण + उत्तमः = गुणोत्तमः( गुण सन्धिः ) 7. मम + ऊहः … Read more

7. सवर्णदीर्घ सन्धिः

1. शुभ + अङ्गः = शुभाङ्गः( सवर्णदीर्घ सन्धिः ) 2. गज + आननः = गजाननः( सवर्णदीर्घ सन्धिः ) 3. विद्या + अर्थी <= विद्यार्थी(सवर्णदीर्घ सन्धिः ) 4. विद्या + आलयः = विद्यालयः( सवर्णदीर्घ सन्धिः ) 5. कवि + इन्द्रः = कवीन्द्रः(सवर्णदीर्घ सन्धिः ) 6. कपि + ईश्वरः = कपीश्वरः(सवर्णदीर्घ सन्धिः ) 7. शशी + इव … Read more

6.पूर्वरूप सन्धिः

1. उदरेऽर्भकम् = उदरे + अर्भकम्(पूर्वरूप सन्धिः) 2. गतेऽपि= गते + अपि( पूर्वरूप सन्धिः) 3. केऽपि= के + अपि ( पूर्वरूप सन्धिः ) 4. गुरोऽव= गुरो + अव( पूर्वरूप सन्धिः ) 5. भानोऽत्र= भानो + अत्र( पूर्वरूप सन्धिः)

5. अयवायाव सन्धिः

1. हरये हरे + ए ( अयवायाव सन्धिः) 2. गुरवे गुरो + ए( अयवायाव सन्धिः) 3. गायकः = मैं + अकः( अयवायाव सन्धिः) 4. तावत्र तौ + अत्र( अयवायाव सन्धिः) 5. वागर्थाविव = वागर्थी + इव( अयवायाव सन्धिः) 6. पादावुपगृह्य = पादौ + उपगृह्य(अयवायाव सन्धिः) 7. गावावेते गावी + एते( अयवायाव सन्धिः )

4. यणादेश सन्धिः

1. प्रत्यहम्= प्रति + अहम्( यणादेश सन्धिः )2. इत्यन्वयः= इति + अन्वयः( यणादेश सन्धिः )3. प्रत्यागमनम्= प्रति + आगमनम्(यणादेश सन्धिः )4. अभ्यागतः= अभि + आगतः( यणादेश सन्धिः )5. प्रत्युपकारः= प्रति + उपकारः( यणादेश सन्धिः )6. अभ्युन्नतिः= अभि + उन्नतिः( यणादेश सन्धिः )7. यद्येवम्= यदि + एवम्( यणादेश सन्धिः )8. गौर्यनुरागः= गौरी + अनुरागः(यणादेश सन्धिः )9. … Read more

2. गुण सन्धिः

1. नरेन्द्रःनर + इन्द्रः ( गुण सन्धिः) 2. परमेशःपरम + ईशः( गुण सन्धिः) 3. गङ्गेतिगङ्गा + इति( गुण सन्धिः ) 4. यथेप्सितम्यथा + ईप्सितम्( गुण सन्धिः) 5. मातेदृशी= माता + ईदृशी( गुण सन्धिः ) 6. गुणोत्तमः= गुण + उत्तमः( गुण सन्धिः ) 7. ममोहःमम + ऊहः( गुण सन्धिः )( गुण सन्धिः ) 8. महोत्सवःमहा + … Read more

1. सवर्णदीर्घ सन्धिः

1. शुभाङ्गः = शुभ + अङ्गः (सवर्णदीर्घ सन्धिः ) 2. गजाननः = गज + आननः (सवर्णदीर्घ सन्धिः) 3. विद्यार्थी= विद्या + अर्थी( सवर्णदीर्घ सन्धिः ) 4. विद्यालयः = विद्या + आलयः( सवर्णदीर्घ सन्धिः) 5. कवीन्द्रःकवि + इन्द्रः(सवर्णदीर्घ सन्धिः ) 6. कपीश्वरः = कपि + ईश्वरः(सवर्णदीर्घ सन्धिः ) 7. शशीव= शशी + इव (सवर्णदीर्घ सन्धिः ) … Read more

रामो विग्रहवान् धर्मः

1. रामः कः ? सः किमर्थं चित्रकूटम् अगच्छत् ? तत्र किमभवत् ? /रामस्य वनवासं वर्णयत । కవిపరిచయము: रामो विग्रहवान् धर्मः అను ప్రస్తుతపాఠ్యభాగము వాల్మీకి మహర్షి చే రచింపబడిన“రామాయణము” అను మహాకావ్యములోని బాలకాండములోని ప్రథమసర్గనుండి గ్రహింపబడినది. ఈ పాఠ్యభాగమున నారదమహర్షి శ్రీరాముని గొప్పగుణములను తెలియపరుస్తూ వాల్మీకిమహర్షికి వివరించెను.నారదమహర్షిని వాల్మీకి ప్రశ్నించుట -వాల్మీకి మహర్షి నారదుని ఈ విధముగా ప్రశ్నించెను. “ప్రస్తుత ఈ లోకములో మంచి గుణములు కలవాడు, పరాక్రమవంతుడు, చేసినమేలు … Read more

लक्ष्यशुद्धिः

2. स्वशिष्याणां लक्ष्यप्रहरणज्ञानं द्रोणः कथं परीक्षितवान् ? /ग्राहग्रस्तं गुरुम् अर्जुनः कथम् अरक्षत् ? गुरुः तस्मै किम् अदात् ? కవిపరిచయం:- “లక్ష్యశుద్ధి” అను ఈ పాఠము వేదవ్యాసమహర్షిచే రచింపబడిన శ్రీమన్మహాభారతమునందలి ఆదిపర్వము నుండి స్వీకరించబడినది. ఇందు ద్రోణాచార్యుడు తన శిష్యులైన కురు రాజకుమారుల యొక్క విలువిద్యానైపుణ్యమును పరీక్షించుట వర్ణించబడినది. ద్రోణాచార్యుడు రాజకుమారులను పరీక్షించుట:- కురు రాజకుమారులకు అస్త్రవిద్యలు నేర్పుచున్నద్రోణాచార్యుడు వారి లక్ష్యశుద్ధిని పరీక్షింపదలచి, ఒక పక్షి బొమ్మను చెట్టు చిటారు కొమ్మన … Read more